| وجه تسميه ايلات وند | ||
|
ايلات ونــــد: ايلات وند رااولين مآخذي كه معرفي مينمايد
؛ مجمل التواريخ گلستانه است كه مينويسد: (ايلات وندسواي ايلات زنگنه وكلهركه
چندنفرتيره عظيماند وبه ايلات زنگنه متفق ومشهوربه وندVand ميباشند ؛ بموجب تفصيل ذيل است وجميع آنها سپاهي وصاحب دولتاند وهرفرقه
ازآنهابه خطابي موسوم ودرآخرخطاب (وند) ملحق است به طريق مرقوم ذيل : احمدهوند-
كاكاوند- قليعليوند-جلالوند- جليلوند- مافيوند- بهتوئيوند-قوريهوند- خليلوند-
خواجهوند- زبيرهوند- نانكليوند- بوجولوند)52 در مآخذ مزبور ازايلات بالاوند(قائدزينالدينوندسابق) كه
درآن زمان جزءلرستان محسوب ميشده است وعثمانوند و پايرهوند وبختياروند كه جزء
زنگنه بودهاندوشيخوندكه دراوايل قاجاردركرمانشاه تجديد سازمان ايلي كردهاند.
سخني به ميان نيامده است. اكثرصاحب نظران
معتقدندكه اسامي ايلات وندنام نياي طايفه راباپسوند(وند)تركيب كرده ومشخصة طايفه
آنهاميشود. اّما علاءالدين سجّادي بامطلبي كه درباره وجه تسميه احمدوند ابرازميدارد؛
معتقدبه اين امرنيست . او مينويسد: درباره واژه (هه مهوهند) عدهاي عقيدهدارند
كه (احمدوند)است وبه (ههمهوهند)تبديل شده است وگوياازفرزندان «احمد»باشندو«وهند»به
معني زاده وفرزنداست ، امانظرمن] علاءالدين سجادي[ برخلاف اين مطلب است ومعتقدم كه: اين واژه
(ههمهوهند)ارتباطي باكلمه (احمدوند)نداردودراصل (هوماوهند)است، «هما» پرنده
خوشبختيو(وهند)درزبان پهلوي كهن به معني «دارا، صاحب»است
ودرسيرتطور(هماوند)به(ههمهوهند)تبديل شده است وياكلاً(ههمهون)به همين
ظاهرخود(همه) يعني تمام ، سراسرو(وهن)هم درپهلوي به معني(مانند)كه درنتيجه
يعني(همه مانندهم هستند)وبدان جهت ميگويم كه (وند)به معني(زاده)نيست ؛ زيرانه
درپهلويكهنونه درشيوههاي كردي كهن ونو(وند)بهمعني (زاده) نيامده وبكارنرفته
است . متأسفانه برروي اسامي ايلات تاكنون تحقيق مستندي كه جامع ومانع باشد ، صورت
نگرفته است وكندوكاواستادعلاءالدين سجادي ازاين جهت كه قدمت ايل مزبوررا مينماياند؛
بسيارقابل توجه وجاي تأمل است وبيان اين نكته ضروري است كه درگويشهاي كردي
محمدرا(ههمه)ميگويندنه (احمد)واگرجزآنچه كه ايشان گفتهاند؛ ميبود. بايدنياي
اين ايل به فردي محمدنام ميرسيدنه احمد، مطلب ديگر اين كه طبق شجرة موجودنياي اين
ايل نه احمداست ونه محمدبلكه محموداست . اّما سياق نويسان عصرقاجاريه تمامي واژههاي
اصيل رابه برداشت خوددگرگون كردهاند، ولي دربعضي موارد نيزجاي بحثي ندارد وجزهمان
برداشت ابتدايي رانميتوان درنظرداشت مثلاً (قليعليوند)كه متأخرندواكنون
نيزمنقرض شدهاند.
|
||